Anne olmak hayali ile birlikte endişeler de artmaya başlar. Özellikle son günlerde Sağlık Bakanı Recep Akdağ ın sezaryenle doğumlara kısıtlama getirileceğini söylemesi de bu endişelerin artmasına neden oldu.

Peki sezaryen bu kadar zararlı mı ya da ne zaman tercih edilmeli? Bu soruları Anadolu Sağlık Merkezi nden Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Nuri Ceydeli ye sorduk.

Nasıl doğum yapmak gerektiğine kim karar vermeli? Anne mi, doktoru mu?
Ortalama 38, 40 hafta süren gebelik sonrası en önemli an; doğumun gerçekleşeceği ve anne adayının bebeği ile karşılaşma anıdır. Uzun maraton bitmek üzeredir ve anne adayı doğumun nasıl gerçekleşeceği yönünde bir karar vermesi gereklidir. Kişiler bu kararı alırken birçok faktörden etkilenmektedir. Bu aşamada daha önce kişinin yaşamış doğum tecrübeleri, yakın çevrenin aktardıkları, medyadan edinilen bilgiler, aile büyüklerinin daha önceden yapmış olduğu doğumlar ile ilgili tecrübeleri, gebeliği takip eden doktorun tecrübesi ve önerileri gibi birçok faktör hastanın kararında etkili olmaktadır. Az önce bahsedilen durumlar her ne kadar önemli olsa da asıl belirleyici hastanın kendisinin ne istediği, beklentileri, duygularıdır.

Anne adayı hiçbir sorun olmadığı halde sezaryenle doğum yapmak istiyorsa, doktorun tavrı ne olmalı? Ya da işin doğrusu nedir?
Tabii ki doğum şeklini eğer herhangi bir tıbbi gereklilik yoksa anne adayı belirlemelidir. Burada doktora düşen görev; her iki doğum şekli içinde artı ve eksileri anlatmak ve hastanın aklındaki tüm sorulara cevap vermektir. Doktor bu süreçte karar verici değil sadece hastayı destekleyici olmalıdır. Normal doğurmak isteyen bir hastayı zorla sezaryen yapmak veya tam tersi sezaryen olmak isteyen bir hastayı normal doğuma zorlamak doğru değildir. Burada unutulmaması gereken en önemli nokta; eğer gerçekten tıbbi olarak sezaryen olmak gerekiyorsa veya normal doğumu zorlayacak veya engelleyecek bir sorun varsa hastaya bu durum için detaylı bilgi verilmelidir. Aksi takdirde, yani herhangi bir sorun yoksa normal doğum konusunda özendirilmelidir. Bu özendirme konusunda çok hassas davranılmalıdır. Hem bebek sağlığı, hem anne sağlığı mutlaka gözetilmelidir.

Normal doğum ve sezaryenin avantaj ve dezavantajlarını sıralayabilir misiniz?
Normal doğum sayesinde hastanın günlük hayatına dönmesi daha kolay olur. Sezaryen gibi bir ameliyat olmadığı için doğum sonrası iyileşme süreci daha hızlıdır. Emzirme dönemi daha hızlı başlar. Ameliyatın getirdiği cerrahi riskler alınmamış olur. Bir miktar kanama riski ve bebeğin stres altında kalması olasılığı fazladır ama kabul edilebilir düzeydedir. Sezaryenle doğum Amerika da yüzde 10, 15 civarında

Doğum yöntemlerinin de trendi var mı? Yeni trend nedir?
Doğum tercihleri yıllar içinde farklılıklar göstermektedir. Eskiden normal doğum tercih edilirken, 80 , 90 lı yıllarda sezaryen doğum daha ön plana çıktı. 90 lı yılların ikinci yarısından sonra tekrar normal doğuma doğru bir kayış söz konusu oldu. Anne adayları bilgilendikçe, bilgiler paylaşılabilir hale geldikçe normal doğum daha popüler hale gelmeye başladı. Avrupa ve Amerika daki normal doğum, sezaryen oranları Türkiyede ki ile genellikle ters yöndedir. Örneğin Amerika da sezaryen doğum oranı maksimum yüzde 10, 15 civarında iken Türkiye de yüzde 80 ler civarındadır.

Zaman ilerledikçe ve halk bilinçlendikçe normal doğum oranları modern toplumlarla aynı oranlara doğru yükselmesi beklenmektedir. Aynı zamanda doktorların buna olan inancı arttıkça ve sağlık politikaları toplumu ve hastaneleri bu duruma özendirdikçe oranlar değişecektir. Zorunlu sezaryen yapılması gerekliliği olmadıkça anne adayları normal doğum için mutlaka özendirilmelidir. Sınırlı sayıda sezaryen gerekliliği dışında, normal doğum hasta için uygunsa mutlaka birinci tercih olarak değerlendirilmelidir.

Hangi durumlarda sezaryen gereklidir?
Tabii ki doğum şeklini belirlerken bebeğin kilosu, anne karnında yerleşim şekli, plasentanın yeri, annenin kemik yapısının uygunluğu çok önem kazanmaktadır. Bir de ne kadar değerlendirme yapılırsa yapılsın doğum dinamik bir süreçtir. Yani doğum eylemi başlamadan kişinin doğumunun kolay mı yoksa zor mu olacağını öngörmek çok kolay değildir. Bu sebeple herhangi bir engel durum yoksa normal doğum eyleminin başlamasını mutlaka beklemek gereklidir. Süreç başladıktan sonra yani hastanın ağrıları başladıktan, suyu geldikten veya kanaması olduktan sonra doğum eylemi başlamış demektir. Bu eylem başladıktan sonra belirli aralıklarla yapılan muayenelerde rahim ağzının durumu ve bebeğin başının ilerlemesi birlikte değerlendirilerek doğumun nasıl olacağı anlaşılabilir. Normal doğum yapmak isteyen hastalara bu şans mutlaka tanınmalıdır. Bir de önemli diğer nokta normal doğum eylemi süresince sabırlı ve soğukkanlı olunmalıdır, bu hem doktor için hemde aile yakınları için önemlidir. Çünkü normal doğum süreci uzundur, yani ağrılar başladıktan sonra hemen birkaç saat içinde doğum genellikle olmamaktadır. Oysa aile bireylerinin beklentisi hemen ve mümkün olduğunca az ağrılı olması yönündedir. Böyle bir beklenti oluşunca normal doğumu yönlendirmek zor olmaktadır. Mutlak sabır önemlidir. Doğumun doğal akışını izlemek gerekir. Zaten bu akış içinde herhangi bir aksilik olursa doktor bilgi verecektir. Aksi takdirde biraz çaba ile normal doğumun keyfine varılacaktır ve bebek ile en doğal karşılaşma gerçekleşecektir. Doğum aşamasında doktor tabiki tıbbi bilgisini kullanacaktır ama asıl görev anne adayına düşmektedir. Anne adayı eğer doğru zamanda doğru tavrı sergilerse doktorun yardımıyla doğum gerçekleşir.

4000 gr. üzeri bebek ağırlığı, çoğul gebelikler, plasenta previa gibi bebeğin eşinin duruş bozuklukları, makat prez., baş, pelvis uygunsuzluğu, çeşitli vajinal aktif infeksiyonların varlığı, normal doğuma engel olabilecek anneye ait hastalıklar sezaryenle doğumu gerektirmektedir. Ancak görüldüğü gibi bu liste giderek kısalmaktadır. Bu sebeple gelecekte normal doğum hak ettiği yeri kazanacaktır diye düşünüyorum.

Hafta Hafta Hamilelik Her hamilelik birbirinden farklı olsa da ve gelişim hızları değişiklik gösterse de genel olarak hamilelik sürecinde 21. haftadan itibaren anne adayında ve bebekte meydana gelecek değişimleri aşağıdaki makalede hafta hafta olarak inceleyebilir, yapılması gerekenler hakkında öneriler bulabilirsiniz.

21. HAFTA
Bebeğiniz…
Bebeğin boyu 18 santim ve ağırlığı yaklaşık 300 gramdır. Bebeğinizin kırmızı kan hücreleri üretilmeye başlanır ve dilindeki tat alma duyusu gelişimine devam eder. Önemli gelişmelerden biri de kalp kasının güçlenmesidir.
Siz…
Kilonuz bu haftadan sonraki 10 hafta içinde hızla artar. İştahınızda bir artma olabilir ve ****bolizmayı desteklemek için günlük ekstra 500 kalori daha almaya ihtiyacınız olabilir. Tek çeşit yiyecekler değil, çeşitli gıdalar ile beslenmek ve kilo yapıcı besinlerden kaçınmak gerekir. Gün içerisinde ayaklarınızda ve bileklerinizde şişme görülebilir. Bol su içmek ve iki saatten fazla ayakta kalmamak faydalı olabilir. Eğer başlanmadıysa bu hafta itibariyle demir almak faydalı olabilir.
22. HAFTA
Bebeğiniz…
Bebeğin boyu 19 santim ve ağırlığı yaklaşık 350 gramdır. Bebeğiniz bu dönemde sizin seslerinize tepki vermeye başlayabilir. Beynindeki gelişim ve dokunma hissinin gelişmesi ile bebeğiniz artık vücudunu ve çevresini öğrenmeye başlamıştır. Elini ağzına götürebilir, bacaklarını tutabilir. Bu öğrenme süreci, doğum sonrasında da devam edebilir.
Siz…
Bu hafta da artan kan miktarınızdan dolayı kanınızın sıvılaşması ve fizyolojik anemi gelişebilir. Yapılacak bir kan sayımı ile tespit edilebilir. Bu durum normaldir. Demir alınırsa ile ciddi bir anemiden kurtulmak mümkündür. Karnınızdaki büyümeden dolayı beliniz içeri doğru genişleyebilir ve vücudun denge merkezi kayabilir. Dengenizi sağlamakla güçlük çekebilirsiniz. Bu dönemlerde bel ağrısı hissetmeniz normaldir. Topuklu ayakkabı giymekten kaçınılmalıdır.

23. HAFTA
Bebeğiniz…

Bebeğin boyu 20 santim ve ağırlığı yaklaşık 450 gramdır. Artık tamamen küçük bir insan görünümünde olan bebeğiniz, sizi duyabilir. Ve artık hareketleri de dışarıdan görülebilir hale gelmiştir. Gözleri tamamen gelişmiş olmasına rağmen göz rengi belli değildir. Bebeğinizin pankreası, insülin salgılamaya başlamıştır.
Siz…
Yavaş ve sürekli olan kilo artışı devam eder. Bacaklarınıza kramp girmesi bu haftalarda normaldir. Kalsiyum ve magnezyum almanız krampları azaltacaktır. Bebeğiniz karnınızda takla alıyormuş gibi hissedebilirsiniz.
24. HAFTA
Bebeğiniz…
Bebeğin boyu yaklaşık 21 santim ve ağırlığı yaklaşık 530 gramdır. Bu haftalarda erken doğan bebekler, yoğun bakım ortamında yaşatılabilir. Ancak önemli olan bu dönemde doğan bebeklerin görme, işitme ve zihinsel gelişimlerinin nasıl etkileneceği bilinmiyor. Bu haftalarda bebeğin akciğerlerindeki damar yapıları olgunlaşır ve hemen tüm organları, fonksiyonlarını yerine getirebilir.
Siz…
Bu dönemlerde hormonların etkisi ile birtakım diş eti rahatsızlıkları görülebilir. Diş eti kanamaları artabilir. Daha ileri boyutlarda diş dökülmesi görülebilir. Yine hamileliğe bağlı olarak gelişen şeker hastalığının araştırılması için bu haftalarda yapılması gereken, şeker tarama testidir. Doktorunuzdan erken doğum ile ilgili belirtilerin neler olduğu ve neler yapılması gerekliği hakkında bilgiler almanızda fayda var.
25. HAFTA
Bebeğiniz…

Bebeğinizin boyu yaklaşık 22 santim ve ağırlığı ise yaklaşık 750 gramdır. Bu hafta da dopler ultrason ya da steteskop ile doktorunuz bebeğinizin kalp atışlarını duyabilir. Bebeğinizin cinsiyeti ile ilgili değişimler tamamlandı. Erkeklerde testisler skrotum (erbezi torbası) içine yerleşir, kızlarda ise vajina oluşur. Omurga sistemi tüm kemikler, eklemler ve bağlar tam olarak şeklini almış durumdadır. Akciğer ve damar sistemi gelişimini sürdürür.
Siz…

Rahminiz bu haftada yaklaşık bir futbol topu büyüklüğündedir. Bu durumdan dolayı sırt ve bel ağrılarınızda artma olabilir ve bunlar tamamen normaldir. Yine bu durumdan dolayı diyafram ve midenize bir baskı olacaktır. Mide asidi yukarı doğru ilerleyeceğinden yemek borusunda özellikle çok yediğinizde bir yanma hissedebilirsiniz.
26. HAFTA
Bebeğiniz…

Bebeğinizin boyu yaklaşık 23 santim ve ağırlığı ise 850 gram civarındadır. Bu aydan sonra göz kapakları açılıp kapanmaya başlar. Gözdeki retina tabakası gelişir ve tüm tabakaları oluşur. Bebeğinizin göz rengi oluşmaya başlar ve doğduğunda mavi olacaktır. Ancak doğumdan birkaç ay sonrasında son rengini alacaktır. Bu arada akciğer gelişimi devam eder ve doğuma kadar sürer.
Siz…

Hamileliğe bağlı olarak sırt ağrısı, bacak krampları, baş ağrısı ve vücudunuzun alt bölgesinde baskı hissedebilirsiniz. Rahminizdeki ani kasılma ve gevşemeler. Barxton hicks kasılması denilen ağrısız regl krampları gibidir. Rahminiz gerçek doğum ağrıları için önceden çalışma yapar. Bu dönemlerde erken doğum belirtilerine karşı da duyarlı olmak gerekir. Erken doğum belirtilerinden biri de, rahimde düzenli aralıklar ile kasılmalar hissetmektir. Saatte 4 defa ya da daha fazla olan kasılmalarda doktorunuza başvurmalısınız.

27. HAFTA
Bebeğiniz…
Bebeğinizin boyu 24 santim, ağırlığı ise yaklaşık 1000 grama ulaşmıştır. Bu haftadan itibaren erken doğması durumunda yüzde 85 yasama şansı bulunur. Yaklaşık 13 hafta sonra doğum için hazır olması gereken bebeğin erken doğumu halinde, bebek zayıf olacak ve bu nedenle vücut ısısını koruması için küvezde kalıp, suni solunum yapılması gerekecektir.
Siz…
Bu haftalardan itibaren akciğerlerinizin tam olarak hava ile dolamaması nedeniyle solunum sıkıntısı çekebilirsiniz. Yüksek yastıkta uyumayı tercih etmeniz sizi rahatlatabilir. Sık sık nefes almanız neticesinde de bebeğinize yeterli oksijeni veriyorsunuz. Hamileliğin bu dönemlerinde kanınızdaki kolesterol seviyesi artar. Kolesterol, plasenta tarafından üretilen çeşitli hamilelik hormonlarına karşı bir blok oluşturur. Fakat kaygılanmaya gerek yoktur.
28. HAFTA
Bebeğiniz…
Bebeğinizin boyu 25 santim, ağırlığı ise yaklaşık 1100 grama ulaşmıştır. Bebeğinizin beyni ve diğer dokuları hızla gelişimine devam eder ve saçı uzar. Bebeğiniz yağ depolamaya başlamıştır. Rahminiz içinde hamileliğin kalan iki ayı boyunea sürebilecek bebeğin pozisyon değişimine yeterli oranda yer vardır.
Siz…
Bu haftadan itibaren hamilelikte tansiyonunuzu takip etmelisiniz. Yüksek seyreden tansiyonun bebek ve anne açısından riskli bir durumu vardır. Bacaklarınızdaki kramplar, hemoroit. varis, cilt kuruluğu, bel ve sırt ağrısı, çarpıntı ve hazımsızlık şikayetleri artabilir.
29. HAFTA
Bebeğiniz…
Bebeğinizin boyu yaklaşık 26 santim ve ağırlığı 1250 gram civarındadır. Göğüslerdeki süt üretimi, dolaylı olarak bebek tarafından da uyarılır. Erkeklerde böbrek üstünde bulunan adrenal bezler androjen hormonu üretir, kan dolaşım sistemi ile plesenta östrojene dönüştürülüp, prolaktin hormonunun üretilmesini destekler.
Bu hafta da bebeğin bağışıklık sistemi ile ilgili gelişmeler olur. 29. haftada gelişmeye başlayan bağışıklık sistemi, doğum sonrasında anne sütündeki antikorlar yardımı ile güçlenir.
Siz…
Hamilelik ile ilgili şikayetleriniz bu dönemde artabilir. Ciltte kuruma normaldir. Karnınızdaki bebeğin büyümesi ile sizin ağrılarınızın artması normal olup. doğum sonrası geçecek ağrılardır.
30. HAFTA
Bebeğiniz…
Bebek bu hafta 27 santim boyunda ve yaklaşık 1400 gram ağırlığındadır. Bebeğinizin ritmik göğüs hareketleri hıçkırık tutmasından kaynaklanır. Bebeğinizin kilo artışı, erken doğma ihtimalinde vücut ısısını korumasına yardımcı olur. Lanugo ismi verilen ipeksi tüyler bebeğinizin cildinde yavaş yavaş kaybolmaya başlar. Kemik iliğindeki gelişmeden dolayı kırmızı kan hücreleri üretimi yapılır.
Siz…
Bu dönemlerde sol yanınıza doğru yatmanız, büyük damar yapılarınıza yeterli kanın gitmesine yardımcı olacaktır. Bu şekilde uyumakta problem yaşarsanız, bacak aranıza ve karnınızın altına yastık koymanız faydalı olabilir.
31. HAFTA
Bebeğiniz…
Bebeğiniz bu hafta 28 santim boyunda ve yaklaşık 1600 gram ağırlığındadır. Bebeğinizin beyin dokusu gelişimini sürdürmeye devam eder. Akciğerlerinde surfaktan yapımı da hızlanır. Bebek, özellikle bu haftalarda daha hareketlidir. Bunun nedeni ise amniyo sıvısının fazla olmasıdır. 32. haftadan itibaren de bebeğin yeri giderek azalacağından hareketleri de azalacaktır. Bebek hareketleri ile sağlığı arasında önemli bağ vardır. Bebek hareketlerinde azalma hissediyorsanız dinlenin ve karnınız aç ise bir şevler yiyin.
Siz…
Karnınızda rahmin kasılmasına bağlı olarak hafif ağrılar hissedebilirsiniz. Ancak bunların süresi uzuyor ve sıklığı artıyor ise erken doğum belirtisi de olabileceğini unutmamak lazımdır. Bebeğin kemik gelişimi devam ettiği için günlük kalsiyum ihtiyacınız da artar. Yeteri kadar kalsiyum, demir ve protein almaya özen gösterin.
32. HAFTA
Bebeğiniz…
Bebeğiniz bu hafta da yaklaşık 29 santim boyunda ve yaklaşık 1800 gram ağırlığındadır. Bu haftanın sonlarına doğru bebeğiniz dış dünyadan gelebilecek sinyalleri duyabilir. Karnınızdaki bebeğinizin pozisyonu bacakları bükülmüş, ayaklan çapraz ve boynu ise öne doğru bükülmüş bir şekildedir. Kas dokusu henüz tam olarak gelişmediğinden tüm parmakları acık durur.
Siz…
Bu haftadan itibaren doktorunuz ile 2 haftada bir görüşmeniz gerekir. Rahminizin şişmesinden dolayı yeni problemler ortaya çıkacaktır. Bebeğinizin başı aşağıda olmasından dolayı ayakları kaburganıza dayanacak ve bu da içinizde bir baskı hissi oluşturacaktır. Bu durumdan kaçınabilmek için dik oturmak faydalı olacaktır. İç organlarınız bir miktar yer değiştirmiş olabilir ve bu durum ufak çaplı problemler yaratabilir. Bileklerde ve parmaklarda şişme görülebilir. Bu durumda yüzüklerinizi çıkarmakta fayda vardır. Dar giyecekler giymekten kaçının. Vitamin ve mineral bakımından zengin beslenmeniz bebeğiniz açısından faydalı olacaktır.
33. HAFTA

Bebeğiniz…
Bebeğin boyu 30 santim ve ağırlığı yaklaşık 2000 gramdır. Bebeğinizi dış ortamdan koruyan steril bir sıvı olan amnyo sıvısı, bu haftadan önceki iki haftaya kadar en yüksek aşamadaydı. Doğum süresine kadar da bu sıvının miktarı sabit kalır. Bu sıvı bebeğinizin gelişimi açısından çok önemlidir. Bu sıvı bebeğiniz tarafından yutularak ya da cildinden emilerek kana geçer. Eksilen sıvı ise bebeğinizin idrar yapmasıyla tamarnlanır. Bu sıvının içerisinde bebeğe ait hücreler bulunur. Bebeğin sıvısının azalması ciddi bir durumdur, bu sebeple her ultroson değerlendirmesinde bebeğinizin gelişimi yanı sıra amniyo sıvısı da değerlendirilir. Bebeğinizin beyin dokusunun hızlı bir şekilde gelişmesinden dolayı baş ölçüleri de hızlı bir şekilde büyür. Bebeğiniz bu haftalarda cilt altında yağ dokuları depolanmaya devam ettiği için, cildinin rengi kırmızı olmaya başlamıştır. Bu haftalarda çoğunlukla uyur ve uyandığı zamanlarda ise sizi dinler, hisseder ve hareketlendiği zamanlarda ise kısa süreli tekmeler ile kendisini size hatırlatır.
Siz…
Rahminiz hamilelik öncesine göre 500 kat genişlemiştir. Geceleri unutamayacağınız rüyalar görebilir ve sık sık tuvalete gidebilirsiniz.
34. HAFTA
Bebeğiniz…
Bebeğin boyu 32 santim ve ağırlığı yaklaşık 2250 gramdır. Bebeğinizin saçları sık bir şekilde çıkar, ancak doğduktan sonraki rengi ve yoğunluğu tahminen aynı kalmaz. Bebeğinizin bu haftadan itibaren solunum hareketleri artar. Çünkü bebeğiniz, doğduktan sonraki gerçek solunuma hazırlık yapar.
Siz…
Bir anda rahminizin sıkılaşıp rahatladığı Braxton Hicks isimli kasılmalar, bu haftalarda düzenli olarak görülerek sıklaşmaya başlar. Bazı anneler bu sık kasılmaların verdiği acı nedeniyle sinirli olabilir.
35. HAFTA
Bebeğiniz…
Bebeğin boyu 33 santim ve yaklaşık ağırlığı 2550 gramdır. Bebeğinizin tırnakları bu hafta uzar. Bebeğiniz yağ depolamaya devam eder ve özellikle omzunun etrafında boğumlar ve tombulluklar oluşmaya başlar. Bebeğinizin göz rengi mavidir, ancak sonrasında değişecektir.
Siz…
Bu hafta muhtemelen nefes alamayacak ya da yemek yiyemeyecek kadar şiddetli krampları hissetmeye devam edeceksiniz. Küçük parçalar halinde sık aralıklar ile yemeğinizi yemeğe çalısın. Ayak bileklerinizin ve eklemlerinizin şişmesini engellemek için uzun süreli aynı pozisyonda durmamaya ve hareketsiz kalmamaya özen gösterin. Eğer uzun süreli araba kullanıyorsanız, arada istirahat edin, dışarı çıkın ve yürüyüş yapın. İşlerinizden uzaklaşmanın zamanı geldi. Diğer hazırlık ise doğum sonrası bebek bakımı konusunda bilgilenmektir.
36. HAFTA
Bebeğiniz…
Bebeğin boyu yaklaşık 33 santim ve ağırlığı yaklaşık 2750 gramdır. Yüzünün tüm karakteristik özellikleri oluşmuştur. Bebeğinizin yanaklarının büyüklüğü, depoladığı yağ oranını ve emme kas kuvvetini gösterir. Bebeğinizin kafatası tamamen şekle girmiştir, ancak henüz sert değildir.
Siz…
Bu haftadan itibaren artık doktorunuza her hafta gitmeniz gerekir. Rahminiz en yüksek konuma gelmiştir. Nefes almanız çok zorlaşır ve göğüs kafesinizde anlamsız bir acı hissedebilirsiniz. Artık doğum yapacağınız yerin ayarlanması, ulaşımın nasıl olacağı gibi konularda doğum planı oluşturmaya başlamalısınız. Plan yapmanız, yaklaşık 2-3 haftadır, doğum sürecinin nasıl olacağına dair devam eden kaygılarınızdan da kurtulmanıza yardımcı olacaktır.
37. HAFTA
Bebeğiniz…
Bebeğin boyu yaklaşık 35 santim ve ağırlığı yaklaşık 2950 gramdır. Şu anda bebeğiniz klinik olarak doğum için yeterli olgunluğa ulaşmış durumdadır, fakat büyüme ve gelişimini durdurmuş değildir. Bebeğiniz her geçen gün ortalama 25-30 gram arasında kilo almaya devam eder. Beyni ve sinir sistemi gelişmesini sürdürür.
Siz…
Eğer ilk hamileliğiniz ise bebeğin tüm doğum haftalarını tamamlaması ihtimali daha yüksektir. Daha önce çocuk sahibi olmuşsanız ya da şu anda hamileliğiniz ikiz ise doğum daha erken olabilir. Bebeğinizin başı doğum için aşağıya doğru döndüğü için, iç organlarınızın rahatladığını ve vücudunuzun alt bölgesinin hafiflediğini, solunumunuz ve beslenmenizin daha kolaylaştığını göreceksiniz. Rahminizin mesaneye yaptığı basıncın artmasından dolayı idrara çıkma sıklığınız artmış olabilir.
38. HAFTA
Bebeğiniz…
Bebeğin boyu yaklaşık 35 santim ve ağırlığı yaklaşık 3100 gramdır. Bebeğiniz bağırsaklarında doğum sonrası ilk 24 saat içinde yapacak olduğu mekonyum ismi verilen ilk dışkısını biriktirmeye başlar. Eğer bebeğiniz erkek ise. testislerin skrotum içine inmesi gerekir. Bazı durumlarda testisler skrotuma inmeyebilir, bu da infertilite ya da testis kanserine sebep olabilir. Bu yüzden doğum sonrasında doktor tarafından kontrol edilmelidir.
Siz…
Bu haftadan itibaren artık doğum sancılarının her an gelebileceğini dikkate almalısınız. Gerçek doğum sancılarının en önemli özelliği, düzenli aralıklar ile olmasıdır. Ve bunlar 10 dakikada ortalama 3 kez ortaya çıkar ve her bir kasılma yaklaşık 50 saniye sürer. İstirahat etmek ile geçmeyecektir ve şiddeti de zaman içerisinde giderek artar. Eğer kasılmalar düzene girmiş ve geçmiyorsa hastaneye gitme zamanı gelmiş demektir.
39. HAFTA
Bebeğiniz…
Bebeğin boyu yaklaşık 36 santim ve ağırlığı yaklaşık 3250 gramdır. Bebek büyümeye ve kilo almaya devam eder. Bu haftalarda da kordon, bebeği sarmış durumda olabilir ve hali hazırda bebeğin beslenmesi için ona yardımcı olur. Sizin vücudunuzdaki bir kısım antikorlar, plesenta yardımı ile bebeğin kan dolaşımına geçerek, geçici olarak bağışıklık sisteminin güçlü olmasını sağlar.
Siz…
Rahim ağzı, doğum için açılmaya hazırlanır ve mesaneye yapılan baskı artar. Düzenli olarak şiddetli kasılmalar olabilir. Doğumun başlamasının bir diğer sinyali ise hamilelik kesesinin yırtılması ile suyun gelmesidir. Ve rahim ağzını hamilelik boyunca kapatan kanlı tıkacın atılması, doğumun başladığını gösterir.
40. HAFTA
Bebeğiniz…
Bebeğin boyu yaklaşık 48-51 santim ve ağırlığı yaklaşık 3500 gramdır. Bu hafta içinde doğumun olma olasılığı çok yüksektir. Doğum zamanı geldiğinde bebeğiniz kanal girişine başını yatay olarak yerleştirir ve kanalın ortasına geldiğinde başını 90 derece döndürerek hareket ettirir ve bu şekilde başını çıkarır. Başı ve sonrasında omuzların çıkması ile doğumu yapan kişi tarafından tüm vücudun doğurtulması sağlanır. Bebeğinizin kafasında hafif bir yamukluk olabilir, ancak zamanla düzelecektir. Bebeğiniz ilk doğduğu anda mor ya da sarı renkte, gözleri laciverttir ve vücudunun çeşitli bölgelerinde tüylenme olabilir, fakat bunlar zamanla düzelecektir.
Siz…
Doktorunuzun, hastanenin ve önemli telefon numaralarını hamilelik dönemi dosyanıza ekleyip, evinizin görünür bir yerinde bulundurun. Yeni doğan bebekler sıklıkla anne ve babaları için sürprizdirler. Bebeğiniz size değişik ve garip gelecektir. Hormon seviyelerinden dolayı genital bölgede şişme, göğüslerden süt sızması, ciltte renk değişimi, kuruma ve lekelenme görülebilir.
41. HAFTA ve sonrası
Eğer hala doğum başlamadıysa; bebeğiniz yeteri kadar kilo almıştır ve doğum için sabırsızlanıyordur önceden yapılan ultrason görüntüleri ve tıbbi incelemeler tekrar değerlendirilerek ve doğum şekli belirlenerek, doğum yapılmalıdır. Normal doğuma engel teşkil edecek bir durum varsa sezaryenle doğum, yoksa suni sancı verilerek normal doğum yaptırılmalıdır. Eğer bebeğiniz doğmuş ise rahim içindeki durumdan gerçek hayatın çok farklı olduğunu anlamıştır. Ciğerleri ile oksijen alabilir ve kalbi ile de bunu diğer organlarına iletebilir.
Bebeğim ve Ben Dergisi

Hamileyken, bü­yük olasılıkla doktorunuzla konuşarak ve ona sorular sorarak doğumda neler olacağını öğreniyor olabilirsiniz. Doğum kursları yi­ne de hamileliğin bu önemli bölümü ko­nusunda bilgi edinmek için diğer bir yol­dur. Doğum süreci ve doğum için hazır­lanmanıza yardım ederler.

Düzenli olarak bir kursa giderek, ge­nellikle 4 ila 6 hafta süreyle haftada bir kez, sizi endişelendiren şeyler konusun­da birçok bilgi edinebilirsiniz.

Kurslar çoğunlukla, aşağıdakiler dahil olmak üzere çok geniş kapsamlı konuları içerir:

• Farklı doğum yöntemleri nelerdir?
• “Doğal doğum” yöntemi nedir?
• Sezaryenle doğum nedir?
• Hangi ağrı kesici yöntemler uygulan­maktadır?
• Seçtiğiniz doğum yöntemi ile ilgili bil­meniz (ve uygulamanız) gerekenler.
• Epizyotomiye ihtiyacmız olacak mı?
• Lavmana ihtiyacınız olacak mı?
• Fetal denetimi ne zaman gereklidir?
• Hastaneye gittiğinizde neler olacak?
• Epidural veya bazı anestezi türleri si­zin için doğru mudur?

Bunlar önemli sorulardır. Eğer doğum eğitimi kursunda bu sorular yanıtlanmı­yorsa bu konuları doktorunuzla konuşun.

Doğum Öncesi Kurslara Kimler Gi­der?

Kurslar genellikle hamile kadınlar ve eşlerinden veya doğum eğitmenlerin­den oluşan küçük gruplar için açılır. Bu, bilgi edinmek için mükemmel bir yoldur. Diğer çiftlerle iletişim kurabilir ve sorular sorabilirsiniz. Diğer kadınların sizinle aynı konular hakkında endişe et­tiklerini göreceksiniz, örneğin doğum süreci ve ağrı yönetimi gibi. Sizi neyin beklediği konusunda düşünen tek kişinin kendiniz olmadığını bilmek güzel bir duygudur.

Doğum öncesi kurslar yalnız ilk defa hamile olan kadınlar için değildir. Yeni bir partneriniz varsa, bebek sahibi olma­nızın üstünden birkaç yıl geçtiyse, soru­larınız varsa ya da yeniden bilgi edin­mek istiyorsanız doğum öncesi kurslar size yardımcı olabilir.

Bu kurslar, sizin ve eşinizin duyduğu herhangi bir üzüntü veya endişeyi azalt­maya yardım edebilirler. Ayrıca, bebeği­nizin doğumundan daha fazla zevk al­manızı sağlayabilirler.

Kurslara Nerelerde Katılabilirsi­niz?

Doğum kursları, çeşitli yerlerde olabilir. Doğum yapılan hastanelerin ço­ğunda doğum öncesi kurslar bulunur, genellikle doğum süreci ve doğum hem­şireleri ya da bir ebe tarafından öğretilir. Diğer türdeki kurslar, farklı katılım de­recelerine sahiptir.

Bunun anlamı, kurs süresi veya konu­nun derinlik derecesinin çeşitli kurslar için farklı olmasıdır. Doktorunuza hangi kursları tavsiye ettiğini sorun. Sizin için en iyi olan kursun hangisi olduğuna ka­rar vermenize yardım edebilirler.

Neler Öğreneceksiniz?

Kurslar, sizi, eşinizi veya doğum eğitmeninizi, hasta­nede neler olacağı ve doğum süreci ve doğum sırasında neler yapılacağı konu­sunda bilgilendirmeyi amaç edinir. Bazı çiftler, eşlerin hamileliğe daha çok dahil olması ve kendilerini daha iyi hissetme­leri için kursların iyi bir fırsat olduğunu düşünürler. Bu, eşlere, hamileliğin geri kalanında olduğu kadar doğum süreci ve doğumda da daha aktif bir rol almaları için iyi bir fırsat verir.

Otomobillerde Bebek Koltuğu

Bebek koltuğu veya çocuk koltuğu sistemleri hakkında düşünmek için çok erken değil. Bazı insanlar, bebeklerini bir kaza anında güvenle tutabileceklerini düşünürler. Bazıları çocuklarının böyle bir koltukta oturmayacağını söyler.

Kaza anında, çocuk koltuğunda otur­mayan bir çocuk yerinden fırlar. Çarpış­manın gücü tam anlamıyla bebeği bir yetişkinin kollarından çeker! Bir araştır­ma, yılda 30′dan fazla bebeğin doğum­dan sonra eve giderken bebek koltuğun­da oturmadıkları için öldüğünü göster­miştir. Hemen hemen her durumda, be­bek uygun bir bebek koltuğu sisteminde bulunuyorsa kazada ölmekten kurtul­muştur.

Çocuğunuza güvenlik konusunu öğ­retmeye erken başlayın. Çocuğunuzu arabada her zaman çocuk koltuğuna oturtursanız, bu daha sonradan yapılma­sı gereken doğal bir durum olacaktır. Kendiniz de emniyet kemeri takarsanız çocuğunuzun bu emniyet koltuğunu ka­bul etmesini sağlayabilirsiniz!

Birçok hastane, bebeğinizi hastaneden eve götürürken uygun bir bebek koltuk sisteminde götürmenizi talep eder.
Tüketici magazinleri bu koltukların listesini sık sık belirtir. Yerel kütüphane­nizden kontrol ediniz.

Peygamberimiz S.A.V efendilerinin, Hz. Fatma’nın doğum yaptığı esnada doğumu kolaylatırması için okuduğu duayı sizlerle paylaşıyoruz Melek’ler. Unutmayın ki her kapının, her zorluğun anahtarı dualardır.- Doğum yapacak hanımın sıhhat ve kolaylıkla doğumunu yapması niyetiyle, Önce Âyete’l-Kürsî okunur, sonra (Felâk ve Nâs) sûreleri okunur. Bunlardan sonra da şu âyet okunur:

“İnne rabbekümüllahüllezı halekas semavati vel erda fı sitteti eyyamin sümmesteva alel arşi yuğşil leylen nehara yatlübühu hasısev veş şemse vel kamera ven nücume müsehharatim bi emrih ela lehül halku vel emr tebarakellahü rabbül alemın.

(A’raf suresi 54. ayet)

Meali :

Gerçekten sizin Rabbiniz, altı günde gökleri ve yeri yaratan, sonra arşa istiva eden Allah’tır. Gündüzü, durmaksızın kendisini kovalayan geceyle örten, güneşe, aya ve yıldızlara kendi buyruğuyla baş eğdirendir. Haberiniz olsun, yaratmak da, emir de (yalnızca) O’nundur. Alemlerin Rabbi olan Allah ne yücedir. (A’arf suresi, 54)

Resul-i Ekrem Efendimiz kızı Fâtıma validemizin doğumunda bu duayı okutmuş, netice sevindirici şekilde huzurlu ve sıhhatli bir doğum olarak tecelli etmiştir, Mübarek nesil Hazret-i Hasan ve Hüseyin Efendilerimiz böyle dualarla dünyaya gelmişlerdir.

Sezeryan karnın ve rahimin kesilerek açıldığı cerrahi bir girişimdir. Daha sonra bebek buradan dışarı çıkarılır.

Sezeryan yapılmasını gerektiren birçok koşul bulunmaktadır. Bazı erken doğan bebeklerin bu yolla daha çok yaşama şansı vardır. Makat ya da diğer anormal pozisyonlarla gelen bebekler daha çok sezeryanla doğurtulmaktadır. Eğer bebek çok büyük veya annenin doğum kanalı çok darsa sezeryan tek güvenilir doğum yoludur. Rahim ve vajinanın bazı şekil bozuklukları doğum kanalını tıkadığı için bu ameliyatı gerektirir. Eğer annede preeklampsi, şeker hastalığı, genital herpes ya da yüksek tansiyon varsa sezeryan yapılabilir. Plasenta previa gibi plasenta anomalileri de sezeryan gerektirir. Anne karnındaki bebekler ikiz ya da daha çok ise doktorunuz sezeryan önerebilir. Rahim kasılmalarının yetersiz olması nedeniyle doğum uzadığında birçok doktor anne ve bebeğin sağlığı için sezeryanın daha iyi olduğuna inanır.

Bazıları, bu ameliyatın çok sık yapıldığına ve doktorların en küçük bir zor doğum olasılığıyla karşılaştıklarında sezeryan yaptıklarına inanırlar. Bu tür uygulamalar yapılmaktadır, ancak çoğu sezeryan için geçerli değildir.

Gelişmiş cenini monitörle izleme teknikleri bize ceninin sağlığı ve doğum sürecine dayanıp dayanamayacağı konusunda önemli bilgiler sağlamaktadır. Ceninin tehlikede olduğunu düşündüren bir durum ortaya çıkarsa birçok doktor hemen sezer-yan yapmaktadır. Aynı zamanda, ameliyat tekniğinde, anestezide ve antibiyotiklerdeki gelişmeler de ameliyatın anne için daha güvenli bir hale gelmesini sağlamıştır.

Giderek daha çok kadın çocuk doğurmayı hayatının daha geç dönemlerine ertelemektedir. Bu kadınlar ve bebekleri gençlere göre daha büyük bir tıbbi komplikasyon tehlikesi altındadır. Bu nedenle, bu grupta sezeryan daha yaygındır.

Prosedür

Eğer size sezeryan yapılması gerekiyorsa uyutmak için bir anestezik ilaç verilecektir. Genel anestezi ile uyutulmanızın gerektiği acil bir ameliyat olmadıkça ağrı hissetmeden uyanık kalmanızı sağlayan epidural ya da spinal anestezi denen bir yöntem uygulanacaktır. Bazı hastaneler acil bir sezeryan olmadıkça eşinizin de ameliyethaneye girmesine izin vermektedir.

Sezeryan ameliyatı bir saatten kısa sürmektedir. Karın iki şekilde açılabilir. Biri karnın alt bölgesinin enlemesine, diğeri uzunlamasına kesilmesiyle yapılır.

Rahime ulaşıldığında da yaygın olarak kullanılan iki kesiden biri yapılabilir. En yaygın olarak kullanılan yöntem rahmin alt kısmının enlemesine kesilmesidir. Bu daha iyidir ve uterus yırtığı oluşma olasılığı azalır. Diğer durumda ise doktorunuz rahmi uzunlamasına bir kesiyle açacaktır. Bu, rahimde daha büyük bir giriş sağlayacaktır ve bebeğin büyük olduğu durumlarda veya çok büyük bir kafası olduğu biliniyorsa yapılacaktır.

Rahim açıldıktan sonra, doktor bebeği dışarı çıkarmak için forseps kullanabilir. Plasenta da çıkarılır ve daha sonra karın kapatılır.

Komplikasyonlar

Sezeryan eskiden olduğundan daha güvenli olsa da ve kadınların çoğu iyileşse de bazı komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Sezeryan büyük bir ameliyattır ve diğerlerinde olduğu gibi yara yerinde enfeksiyon oluşma riskinin yanı sıra mesane ve böbrek enfeksiyonu oluşma tehlikesi de vardır. Kanama nadirdir ancak şiddetli olabilir.

Sezeryan yapılan kadınlarda ölüm oranı vajinal yolla doğum yapanlardan 2 ila 4 kat daha yüksektir. Bununla birlikte, ölen kadınların çoğu daha önceden hastalığı olan kadınlardır.

İyileşme

Sezeryan duygusal sorunlar yaratabilir çünkü yeni bebeğinize bağlanmanızı engelleyebilir. Başlangıçta kendinizi sersemlemiş ve ağrılı hissedeceğinizden bebeğinizle daha az zaman geçirmek isteyebilirsiniz. Ameliyatın yapıldığı gün hareket etmeniz çok zor olacaktır. İştahınız varsa yemek düzeninizi bozmayın. Kendinizi iyi hissettiğinizde bebeğinizi kucağınıza alabilir ve emzirmeye başlayabilirsiniz.

Sezeryandan sonra ortalama 5-6 gün hastanede yatabilirsiniz.

Gelecekteki gebelikler

Sezeryan yapılan kadınlar doğal olarak bir sonraki gebelikleri konusunda endişelenirler. Bir kez sezer-yan yapıldığında daha sonraki doğumlarınızda da sezeryan yapılması gerekir. Bunun nedeni, her l00 doğumun 2 sinde görülen normal doğum sırasında rahmin eski yara yerinden yırtılma riskidir.

Bununla birlikte, günümüzde sezeryan olan kadınların %60ı daha sonra normal yolla doğum yapabilmektedir. Bu durum ilk ameliyatın yapılma nedenine ve bu koşulların halen var olup olmadığına bağlıdır. Örneğin, sezeryan bebeğiniz tehlike içine girdiği için yapılmışsa bir sonraki bebek normal yolla doğuma dayanabilir. Ancak doğum kanalınız çok darsa gelecekteki doğumlarınız da sezeryanla olacaktır.

Normal yolla doğumu deneyip deneyemeyeceğinizi belirleyen diğer faktörler rahime yapılan kesinin cinsi ve ilk sezeryanda yara yerinde enfeksiyon gelişip gelişmediğidir. Rahiminizdeki eski kesi yeri enlemesineyse normal doğum için bir aday olabilirsiniz

İnsanlarda 5 ana duyu vardır. Bunlar dokunma, tat alma, koku alma, işitme ve görmedir. Bu beş duyu bireyin dış dünya ile olan ilişkilerini düzenler. Duyuların anne karnındaki gelişimini tam anlamı ile bilebilmek doğal olarak olanaksızdır. Ancak gözleme ve hücresel incelemeye dayalı çalışmalar ile bunların gelişimi hakkında fikir edinilebilir.

Dokunma
Anne rahmi bebeğin dış dünyadan tamamen izole olduğu bir ortam değildir. Rahim içinde sürekli bir aktivite ve uyaranlar mevcuttur. Bu bebeğin tüm gelişimi için olması gereken bir durumdur

Anne karnındaki yaşamda gelişen ilk duyunun dokunma olduğu düşünülmektedir. Dokunma duyusu insanın dış dünya ile iletişiminin temel unsurudur.

Bebekte dokunma hissinin 8. gebelik haftası gibi çok erken bir dönemde başladığı düşünülmektedir. İlk dokunma hissi genelde ağız çevresinde ve yanaklarda ortaya çıkar. Bu haftada bebeğin yanağını oluşturacak olan kısmına tek bir saç teli dokunulduğunda bile bunu hissedebileceği kabul edilmektedir. Onuncu haftada genital bölgede, 11. haftada avuç içlerinde ve 12. haftada ayak tabanlarında dokunma hissi ortaya çıkmıştır. Bu bölgeler aslında erişkinlerde en fazla duyu reseptörlerinin bulunduğu dokunmaya en hassas noktalardır. Onyedinci haftaya gelindiğinde karnın ve kalçaların tamamı dokunmaya karşı hasassastır.

İnsan vücudunun en büyük organı nedir diye sorulduğunda değişik cevaplar verilir. Oysa bu organ cildimizdir. İnsan cildi pekçok değişik uyarıyı yorumlayabilen çok sayıda algılayıcı ile donatılmıştır. Ancak cildimizin algıladığı temel uyarılar sıcak, soğuk, basınç ve ağrıdır. Anne karnındaki bebek 32. haftaya ulaştığında vücudunun her bölgesi bu 4 temel uyarana cevap verecek gelişimi tamamlamış durumdadır. Buna karşılık bebeklerin ağrıyı algılayıp algılamadıkları konusunda elde yeterli veri yoktur.

Tat alma
Tat duyusu erken gelişen duyulardan birisidir. Tat almadan sorumlu olan algılayıcılar gebeliğin 13-15. haftasında mevcuttur ve bunların yapısı erişkinlerinki ile hemen hemen aynıdır. Bu nedenle bebeğin bu haftadan itibaren değişik tatları ayırt edebildiği düşünülmektedir.

Amniyon sıvısı sürekli yapım ve emilim halinde olan dinamik bir sıvıdır ve bebek sürekli olarak bu sıvıyı yutmaktadır. Amniyon sıvısı içinde değişik tatlara sahip olan purivik asit, laktik asit, sitrik asit, creatinin, üre, proteinler ve tuzlar vardir.
Son dönemlere ulaşıldığında bebeğin 24 saat içinde yuttuğu amniyon sıvısı miktarı neredeyse 1 litreye yaklaşmaktadır. Amniyon sıvısının içeriği tıpkı anne sütünde olduğu gibi annenin yediği besin maddelerinin tat ve aromalarını da taşır. Yapılan gözleme dayalı incelemelrde anne adayı tatlı besinler tükettikten sonra bebeğin yutma hareketlerinde artış, acı ve ekşi besinler tükettiğinde bu hareketlerde bir miktar azalma olduğu görülmüştür. Bu durum bebeğin annekarnındayken değişik tatları ayırtedebildiği tezini kuvvetlendirmektedir.

Koku alma
Tat ve koku aslında birbiri ile bağlı duyulardır. Biri olmadan diğer tam anlamı ile anlaşılamaz. Son dönemlere kadar anne karnındaki bebeğin koku alma duyusunun işlevsel olabileceği düşünülmüyordu. Çünkü kokunun hava ile taşınan ve nefes alıp verme ile ayırdedilebilen bir duyu olduğu kabul edilmekteydi. Ancak son yapılan araştırmalar bunun doğru olmayabileceğini, bebeğin burnundaki koku almadan sorumlu algılayıcı sistemlerin zannedildiğinden daha karmaşık olduğu fark edildi.

Bebeğin burnu gebeliğin 11-15. haftaları arasında oluşumunu tamamlar. Bu sırada amniyon sıvısı bebeğin tüm ağız, burun, geniz ve akciğer yapısı içinde dolaşır ve bebeğe değişik tat ve kokuya sahip maddeleri taşır. Bu maddeler direkt olarak tat ve koku almadan sorumlu algılayıcı hücreler ile temas halinde bulunarak onları uyarırlar. Bu nedenle bebekler daha anne karnındayken değişlik kokuları tanıyıp ayırt edebilirler.

Schaal ve arkadaşları anne karnında kokuların öğrenilmesi ile ilgili direkt ve indirekt kanıtlarla ilgili yaptıkları araştırmalarda şaşırtıcı sonuçlar elde etmişlerdir. Bunlardan birisi de kahvedir. Anne adayı kafeinsiz ya da normal kahve içtiğinde bebeklerin kalp atım hızı ve soluk alıp verme şekillerinde değişimler gözlenmiştir. Bunun kahvenin kokusuna bağlı olup olmadığı kesin değildir ancak kahvenin keskin kousunun da rolü olduğu ileri sürülmektedir.

Yeni doğan bebeklerin anne sütünün kokusuna karşı zaafları olduğu bilinmektedir ve bu durumun açıklaması olarak anne karnındayken sütün içeriğine benzer bir kokuyu hafızalarına aldıklarına inanılmaktadır.

Benzer şekilde değişik insan ve hayvan gözlemlerinde de bebeklerin annelerini kokusundan ayırtedebildikleri saptanmıştır. Bütün bu gözlemler bebklerin anne karnındayken bazı kokuları hafizalarına yerleştirdikleri tezini desteklemektedir.

İşitme
Anne karnındaki bebek amniyon sıvısı, rahim duvarı, anne adayının karnı gibi pekçok bariyerin arkasında bulunmasına rağmen rahim içi sessiz bir ortam değildir. Bebek burada pekçok titreşim ses ve harekete maruz kalır.

Aslınd arahim içindeki yaşam oldukça gürültülü sayılabilir. Annenin damarlarından geçek kan, barsak ve mide sesleri rahimiçindeki bebeğin karşılaştığı temel seslerdir. Bunların dışında anne adayının ve diğer kişilerin sesleri de bebeğe direkt olarak ulaşır. Tüm bu sesler içinde doğal olarak en güçlüsü bebeğin annesinin sesidir.

Bebeğin kulağı 8. haftada oluşmaya başlar. Duyma yeteneğinden sorumlu olan kemikler ve ses iletisini beyine taşıyan sinirler büyük ölçüde oluşumunu tamamlar ancak bu gelişim 24. haftada tamamlanır. 25. haftadan itibaren bebek annesinin sesini duyabilmektedir 27. haftada ise annesinin sesi dışında dışarıdan gelen seslere ve hatta babasının sesini bile duyup tepki verebilir. Ancak hem içinde bulunduğu ortam hem de bebeği içinde bulunduğu amniyotik sıvının olumsuz etkilerinden koruyan kremsi tabaka olan verniksin kulaklarını tıkaması nedeni ile sesleri büyük bir olasılıkla boğuk olarak duymaktadır.

Bebeğin seslere verdiği tepkiler de değişkendir. Ani kapı çarpması ya da benzeri şiddetli bir ses bebeğin anne karnında aniden sıçramasına neden olabilir. Benzer şekilde 5 saniye süre ile anne karnına uygulanan yüksek frekanslı bir ses bebeğin hem kalp atım hızında hem de genel hareketliliğinde 1 saate kadar varan artmaya neden olur.

Öte yandan reaktif duymaadı verilen durum biraz daha farklıdır. Burada işitme kulaktaki kemikler yardımı ile değil ses dalgalarını cilt ve kemikte yarattığı titreşimler yardımı ile gerçekleşir. Anne karnındaki bebeklerin 16. gebelik haftasından yani işitme sisteminin tam olarak gelişimini tamamlamasından 8 hafta öncesinden itibaren ultrasonda seslere yanıt vermesinin açıklaması bu şekilde yapılmaktadır.

Doğumdan sonra bebeğin annesinin sesine olumlu tepki vermesi ve genelde annesinin sesini duyduğunda sakinleşmesi rahim içi yaşamda aşina olduğu ve en iyi bildiği sese verdiği tepkidir.

Görme
Anne karnındaki yaşam sırasında en son gelişen duyu sistemi görmedir. Bebeğin göz kapakları 26. haftaya kadar kapalıdır. Bu sire içinde görmeden sorumlu temel birim olan retina gelişimini tamamlar. Yirmi altıncı hafta civarında bebek gözlerini açmaya başlar ve göz kırpabilir. Doğumdan hemen sonra bebek yaklaşık 30 santimetre uzaklığa kadar net bir şekilde görebilir. Bu mesafe emzirme sırasında anne ile bebeğin yüzü arasındaki yaklaşık uzaklıktır.

Anne karnındaki bir bebeğin görme işlevini test etmek olanaksızdır. Ancak erken doğan bebeklerde yapılan incelemeler 28 -34 haftalar arasında doğan bebekler incelendiğinde bu bebeklerin objeleri yatay ve düşey düzlemde 31-32. haftadan itibaren takip edebildiklerini göstermektedir. 33-34. haftada ise bu takip yeteneği zamanında doğmuş bir ebeğinki ile aynıdır.

Bebeğin gözleri 26. haftaya kadar kapalı olmakla birlikte anneadayının karnı üzerine uygulanan güçlü bir ışık kaynağına kalp atışlarında bir hızlanma ile yanıt verir. Gerçekte rahim içi mutlak karanlık değildir. Tıpkı sesleri geçirdiği gibi ışığıda geçirmektedir. Ancak bu geçirgenlik ses ile kıyaslandığında çok daha azdır. Buna rağmen bebek gündüz ile geceyi rahatlıkla ayırt edebilir.

Tek yumurta ikizleri 26-27. haftadan itibaren anne karnında birbirlerini görebilirler, birbirlerine dokunabilirler va hatta el ele tutuşabilirler.

33. haftadan itibaren bebeklerin göz bebekleri ışığa tepki vererek büyüyebilir ya da küçülebilir.
sağlık bilgisi sitesinden alıntıdır

Emzirme süresince kadının takip edeceği rejim
İyi bir anne olmak istiyorsanız, aşağı yukarı gebelik durumundaki hayatınızı sürdürünüz. Yani yorulmaktan kaçınınız. Mümkün olduğu kadar çok uyuyunuz. Sık sık kestiriniz. Ağır sporlar yapmayınız. Fakat her gün yürüyünüz. Sakin bir hayat sürünüz. Zaten en azından ilk haftalar bundan başka bir hayat süremezsiniz. Dinlenme ihtiyacını kendinizde hissedeceksiniz. Besin rejimini aynen devam ettiriniz (çok taze, besleyici, fakat sindirimi kolay besinler). Yalnız biraz daha fazla yiyiniz. Şimdi günde 2500 kalori yerine 3000 ile 3500 arasında kaloriye ihtiyacınız vardır. Bunun için de iki öğünden başka kuvvetli bir sabah kahvaltısı yapınız, ikindide iyi bir yemek yiyiniz. Yemek listenize «protid»leri (et, balık, yumurta, peynir), sebze ve meyveyi ekleyiniz. Sütte yüzde 90 su bulunduğu için yeter derecede yani günde 3 litre su içiniz. Dayanabilirseniz, bunun bir litresi süt olursa daha iyi olur. Karnıbahar, kuşkonmaz, kereviz, sarımsak vs. gibi sütünüze hoşa gitmeyecek bir tat verecek besinlerden sakınınız. Süte geçecek bazı maddelerin çocuğa iyi gelmeyeceğini biliniz. Onun için aikolü kesmeli, kahveyi azaltmalı, sigarayı çok az içmeli-dir. İlâçlardan da doktorunuzun vereceklerinden başkasını kullanmayınız. Doktorunuzu göremezseniz, özellikle kâfuru bazlı, uyku verici, teskin edici, ağrı kesici ilâçlardan, antibiyotiklerden (özellikle penisilin ve aureomycine), sülfamitlerden, müshil ilâçlarından ve kurt düşürücü ilâçlardan sakınınız. Bir de demirli kaplıca sularından (*) kaçınınız.
Sakin bir hayat sürmeniz ve iyi bir rejim gütmenize rağmen, ye-
*) Emziren annelere (salgın hastalık zamanları müstesna) aşı ve röntgen tedavisi tavsiye edilmez.

Uzun süre ayakta kalmaktan kaçının. Fırsat buldukça ayaklarınızı yukarı kaldırarak dinlenin. İşiniz gereği sürekli ayakta kalmak zorunda iseniz (örneğin öğretmenseniz), bacaklarınızı saran ve kasığa kadar çıkan varis çorapları faydalıdır. Bunları yataktan kalkmadan önce giyip, günboyu muhafaza edin.